शैक्षिक सूचना केन्द्र

स्वास्थ्य मन्त्रालयले गर्याे विभिन्न खर्च शीर्षकहरुकाे बजेट राेक्का

२२ चैत काठमाडाै । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले विभिन्न खर्च शीर्षकहरुमा विनियाेजित बजेट मध्ये २०७६ चैत्र २० सम्म दायित्व सिर्जना भइसकेका र बाेलपत्र आव्हान भइसकेका बाहेक बाँकी रहेकाे बजेट तत्काल लागु हुने गरी राेकिएकाे व्यहाेरा जानकारी गराएकाे छ ।

सूचना हेर्नुहाेस्

याे पनि पढ्नुहाेस्

गृह मन्त्रालयको परिचय

नेपालमा २००७  सालको राजनैतिक परिवर्तन पश्चात् देशको आन्तरिक कार्यको व्यवस्थापन हेर्ने गरी वि.सं. २००८ सालमा गृह मन्त्रालयको स्थापना भयो। वि.सं. २०१७ सालको परिवर्तन पछि गृह मन्त्रालयको नाम परिवर्तन गरी गृह पञ्चायत मन्त्रालय बनाईयो र नेपाललाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा विभाजन गरी अंचलाधीश र प्रमुख जिल्ला अधिकारीको व्यवस्था भयो। स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ प्रारम्भ भएपछि अंचलाधीश र प्र.जि.अ.को काम कर्तव्य र अधिकार कानुनी रुपमा व्यवस्थित गरियो। वि.सं. २०३७ सालमा गृह मन्त्रालयबाट पञ्चायत सम्वन्धी काम छुट्याई सो सम्वन्धी काम हेर्ने छुट्टै स्थानीय विकास मन्त्रालयको गठन भएपछि गृह मन्त्रालयको मूख्य कार्यभार शान्ति सुव्यवस्था र स्थानीय प्रशासन भयो।  

”मुलुकमा शान्ति सुव्यवस्था र सुरक्षा कायम गरी जनताको जिउ धन र स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्नु” गृह प्रशासनको मुख्य उद्देश्य हो। गृह प्रशासनलाई सबल र सक्षम बनाई जनतामा सुरक्षाको अनुभूति दिलाउन र सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाइ सुशासन कायम गर्न गृह मन्त्रालय मातहत क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालय, कारागार व्यवस्थापन विभाग, अध्यागमन विभाग, प्रहरी कितावखाना, राष्ट्रिय परिचय पत्र व्यवस्थापन केन्द्र, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, इलाका प्रशासन कार्यालय, सीमा प्रशासन कार्यालय तथा सुरक्षा निकायका रुपमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी वल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग लगायतका निकायहरु केन्द्र देखि स्थानीय तहसम्म क्रियाशील रहेका छन्।

दृष्टिकोण

नेपालको प्रचलित संविधान तथा कानुनद्वारा प्रत्याभूत नागरिक स्वतन्त्रता, विधिको शासन, मानव अधिकार लगायत लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यतालाई सम्मान गर्ने गरी कार्य गर्नु गृह प्रशासनको दृष्टिकोण हो।

लक्ष्य

जनताको माग र आधारभूत आवश्यकता अनुरूप गृह प्रशासनलाई सञ्चालन गरी देशमा भरपर्दो शान्ति सुरक्षा प्रदान गर्नु गृह प्रशासनको लक्ष्य रहेको छ।

उद्देश्य

शान्ति सुव्यवस्था र सुरक्षा कायम गरी जनताको जिउ, धन र स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्नु गृह मन्त्रालयको मूलभूत उद्देश्य हो।

गृहमन्त्रालयबाटसम्पादनगरीनेकार्यहरु

नेपालसरकार (कार्यविभाजन)नियमावली२०७४अनुसार

१. आन्तरिक सुरक्षा तथा शान्ति सुव्यवस्थासम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड, योजना  कार्यान्वयन र नियमन;

२. विशिष्ट व्यक्ति, महत्वपूर्ण स्थल, भवन, स‌ंरचना, कूटनीतिक नियोग र लोकमार्गको सुरक्षासम्वन्धी सूचना सङ्कलन, विश्लेषण, उपयोग, समन्वय र सुरक्षा प्रवन्ध;

३. संघ र प्रदेशसम्बन्धी कानून, सुपरीवेक्षण र समन्वय;

४. अपराध राेकथाम तथा नियन्त्रणसम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन;

५. अपराध अनुसन्धान र अपराध अनुसन्धानको अभिलेख;

६. अपराध नियन्त्रणसम्वन्धी अन्तर्राष्ट्रिय, क्षेत्रीय समन्वय तथा सहयोग;

७. सुपुर्दगीसम्बन्धी कानून, सन्धि, सम्झौता र कार्यान्वयन;

८. नागरिकतासम्वन्धी नीति, कानून, कार्यान्वयन र नियमन;

९. पारिवारिक मामिला (विवाह, सम्पत्ति हस्तान्तरण, सम्वन्ध विच्छेद, लोपोन्मुख, टुहुरा, धर्मपुत्र, धर्मपुत्री उत्तराधिकार र स‌ंयुक्त परिवार) सम्वन्धी कानून;

१०. उमेर, नाम र जात सच्याउने सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड, कार्यान्वय र नियमन;

थप कार्यहरु

११. हातहतियार, खरखजाना तथा बिस्फोटक पदार्थको प्रयोगसम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड, कार्यान्वयन, नियन्त्रण नियमन;

१२. यातना पिडितसम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड, समन्वय र नियमन;

१३. निवारक नजरबन्द, कारागार तथा हिरासत व्यवस्थापनसम्वन्धी नीति, कानून र मापदण्ड;

१४. अभियुक्त, थुनुवा र कैदी अन्तरप्रदेश स्थानान्तरणसम्बन्धी;

१५. शरणार्थी मामिलासम्वन्धी नीति, कानून र व्यवस्थापन;

१६. सम्पत्ति प्राप्ति, जग्गा प्राप्ति, अधिग्रहण र मुअाब्जा सम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन;

१७. चिठ्ठा तथा जुवा नियन्त्रणसम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन;

१८. विपद् व्यवस्थापनसम्वन्धी राष्ट्रिय नीति, कानून, मापदण्ड, कार्यान्वयन र नियमन;

१९. राष्ट्रिय विपद् कोष स्थापना सञ्चालन तथा प्रादेशिक विपद् कोषमा सहयोग र समन्वय;

२०. सजाय, माफी, मुल्तबी र परिवर्तन;

थप कार्यहरु

२१. निर्वाचन तथा जनमत सङ्ग्रह;

२२. सार्वजनिक विदा, उत्सव, उर्दी अादिको व्यवस्थापन;

२३. इन्टरपोल तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी संगठनहरुसँगको सम्पर्क र समन्वय;

२४. मानव अधिकार र नागरिक स्वतन्त्रताको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन ;

२५. अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति स्थापना कार्यमा सहयोग र समन्वय;

२६. अन्तर्राष्ट्रिय सीमा, सीमास्तम्भको सुरक्षा, सीमा प्रशासन तथा अन्तर्राष्ट्रिय सिमानाको सुरक्षा;

२७. सशस्त्र विद्रोह, अार्थिक तथा सङ्गठित अपराध, आतङ्ककारी क्रियाकलाप एवं अवैध संघसंस्थाहरुको गतिविधि नियन्त्रण र वारुदी सुरुङ्गको निवारण;

२८. सार्वजनिक चासो र महत्त्वका सूचना संङ्कलन, अादानप्रदान, विश्लेषण, उपयोग र संरक्षण;

२९. राष्ट्रिय परिचयपत्र व्यवस्थापनसम्वन्धी नीति, कानून, मापदण्ड, कार्यान्वयन र नियमन;

३०. विदेशी नागरिकको प्रवेश, उपस्थिति, गतिविधि तथा प्रस्थानको व्यवस्थापन, नियमन, नियन्त्रण र अभिलेखीकरण;

थप कार्यहरु

३१. अध्यागमन;

३२. अत्यावश्यक वस्तु वा सेवाको अापूर्ति समन्वय;

३३. उपाधि, सम्मान तथा विभूषण र सुशोभन;

३४. द्वन्द्व पीडित तथा विस्थापित व्यक्तिहरुको राहत तथा पुनर्स्थापना;

३५. अार्थिक सहायता;

३६. लागू औषध नियन्त्रण;

३७. धार्मिक विषय, तीर्थस्थान र तीर्थयात्री;

३८. कल्याणधन र बेवारिसी धन;

३९. सार्वजनिक स्थानमा अवाञ्छनीय व्यवहारको रोकथाम, मादक पदार्थ, सार्वजनिक अपराधको नियन्त्रण;

४०. सार्वजनिक चन्दा सङ्कलन नियमन र नियन्त्रण;

थप कार्यहरु

४१. गृह प्रशासन (कारागार, शान्ति सुव्यवस्था, लागू औषध, प्रकोप व्यवस्थापन, सुपुर्दगीलगायत) विषयक राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय र सम्पर्क;

४२. निर्वाचन अायोग;

४३. नेपाल पहरी;

४४. सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल;

४५. प्रहरी कल्याण;

४६. प्रहरी कितावखाना;

४७. सार्वजनिक बिषयसँग सम्बन्धित विवाद, घटनाको जाँचबुझ र अनुसन्धान;

४८. सवारी नियन्त्रण तथा सरकारी सवारी साधनको व्यवस्थापन र समन्वय;

४९‍. मन्त्रालयसम्बन्धी राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थासँग सन्धि, सम्झौता, सम्पर्क र समन्वय;

५०. मन्त्रालयसम्बन्धी सार्वजनिक संस्थान, प्राधिकरण, समिति, प्रतिष्ठान अादिको सञ्चालन र नियमन;

५१. अन्य मन्त्रालयको कार्यविभाजनमा नपरेका विषय।

जवाफ लेख्नुहोस्

तपाईंको ईमेल ठेगाना प्रकाशित हुने छैन । आवश्यक ठाउँमा * चिन्ह लगाइएको छ